این شرکت‌های فناوری، با تکیه بر مقیاس صنعتی و گستردگی بازار چین، که به‌شدت به تحقیق و توسعه وابسته‌اند، اکنون از قابلیت‌های تجاری اولیه خود به سود رسیده‌اند.
یک گزارش مالی در این هفته تصویر مثبتی از این روند ارائه کرد. شرکت XtalPi که در هنگ‌کنگ فهرست شده، در سال ۲۰۲۵ به سود ۱۳۴٫۶ میلیون یوان (۱۹٫۵ میلیون دلار) دست یافت؛ این در حالی است که در سال قبل ۱٫۵ میلیارد یوان زیان ثبت کرده بود. این تحول حتی با وجود افزایش نزدیک به ۳۶ درصدی هزینه‌های تحقیق و توسعه رخ داده است.
این موفقیت نمونه‌ای از راهبرد گسترده‌تر چین در رقابت جهانی فناوری به شمار می‌رود: ادغام سریع هوش مصنوعی با پایه صنعتی قدرتمند برای کسب مزیت در بخش‌های تخصصی.
شرکت XtalPi با استفاده از هوش مصنوعی برای تسهیل فرآیند کشف دارو برای شرکت‌های زیست‌دارویی جهانی، در سال گذشته پیشرفت‌های تجاری متعددی داشته است؛ از جمله رساندن درمان‌های هدفمند سرطان و بیماری‌های کودکان به مراحل کارآزمایی بالینی.
جو فیران، مدیر ارشد مالی این شرکت، در توضیح این روند به خبرگزاری شین‌هوا گفت: «تعداد مشتریان درآمدزای ما سالانه ۶۲ درصد افزایش یافته است.»
در سال ۲۰۲۵، این شرکت پنج خط لوله دارویی را وارد مراحل بالینی کرد و سامانه‌های هوش مصنوعی‌ای را به کار گرفت که می‌توانند به‌صورت مستقل بیش از ۱۰هزار آزمایش در هفته انجام دهند.
ون شوهائو، رئیس XtalPi، نیز گفت: «چرخه هوش مصنوعی-ربات-داده-تحقیق و توسعه ما، ارزش قابل توجهی را در حوزه‌های مختلف از جمله زیست‌دارویی و مواد جدید نشان داده است.»
پایگاه صنعتی
گسترش XtalPi در حوزه «هوش مصنوعی + علم» همزمان با رشد سریع بخش زیست‌دارویی چین در حال انجام است. داده‌های رسمی نشان می‌دهد ارزش کل قراردادهای صدور مجوز خارجی برای داروهای نوآورانه چین در سال ۲۰۲۵ از ۱۳۰ میلیارد دلار فراتر رفته و رکورد جدیدی ثبت کرده است.
در همین هفته، کمیسیون بررسی اقتصادی و امنیتی آمریکا و چین گزارشی با عنوان «دو حلقه: چگونه استراتژی هوش مصنوعی باز چین، تسلط صنعتی آن را تقویت می‌کند» منتشر کرد که این روند را تأیید می‌کند.
این گزارش تأکید می‌کند که راهبرد منبع باز هوش مصنوعی چین و پایه تولیدی آن، دو حلقه بازخورد تقویت‌کننده ایجاد کرده‌اند و این پایگاه صنعتی، «چرخه‌های نوآوری به‌هم‌پیوسته» را در بخش‌های مرتبط شکل داده است.
بر اساس این گزارش، ابتکار «هوش مصنوعی+» در پکن، سیاست‌های صنعتی رباتیک و زیرساخت‌های نهادی برای تبدیل داده‌ها به دارایی ملی، همگی نشان‌دهنده یک راهبرد سازمان‌یافته بر پایه کاربرد عملی هوش مصنوعی هستند. بخش تولید چین به مدت ۱۵ سال پیاپی بزرگ‌ترین در جهان بوده و در برنامه پنج‌ساله ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ نیز بر حفظ این جایگاه و توسعه نظام صنعتی مدرن تأکید شده است.
در همین مسیر، شرکت یونیکورن هوش مصنوعی Black Lake مستقر در شانگهای، با تمرکز بر «هوش مصنوعی + تولید»، در اواخر ۲۰۲۴ به سودآوری رسید و از آن زمان رشد سریع خود را حفظ کرده است.
جو یوشیانگ، هم‌بنیان‌گذار این شرکت، با اشاره به تجربه بازدید از یک کارخانه در مرکز چین گفت: در حالی که کارگران در زندگی روزمره از وی‌چت استفاده می‌کردند، تولید همچنان به ثبت کاغذی متکی بود و مشکلات اغلب به‌صورت شفاهی مطرح می‌شد.
این تجربه او را به سمت جمع‌آوری نظام‌مند داده‌های تولید و کیفیت و استفاده از هوش مصنوعی برای تصمیم‌گیری دقیق سوق داد.
بلک‌لیک اکنون به ۳۰ هزار کارخانه خدمات ارائه می‌دهد و به بنگاه‌های کوچک و متوسط کمک می‌کند تا چالش‌های تحول دیجیتال را پشت سر بگذارند. به گفته جو، این شرکت‌ها ستون اصلی صادرات چین هستند.
او افزود: «با استفاده از فناوری اطلاعات برای نوآوری در زنجیره تأمین، تلاش می‌کنیم توان مقاومت این شرکت‌ها را در بازار جهانی پرنوسان افزایش دهیم.»
بازار عظیم
بازار داخلی گسترده چین بستر مناسبی برای پذیرش هوش مصنوعی فراهم کرده است. شرکت‌های بزرگی مانند Alibaba شروع به ادغام هوش مصنوعی عامل‌محور با زیرساخت‌های دیجیتال خود از جمله پرداخت، لجستیک و خدمات ابری کرده‌اند تا الگوریتم‌ها را به درآمد تبدیل کنند.
شرکت رباتیک Unitree نیز که اخیراً با اجرای نمایشی خود در جشنواره بهار توجه‌ها را جلب کرد، نتایج مالی قابل توجهی گزارش داده است. پیش‌بینی می‌شود سود خالص این شرکت در سال ۲۰۲۵ از ۶۰۰ میلیون یوان فراتر رود که نسبت به سال قبل شش برابر افزایش نشان می‌دهد.
همچنین ترکیب درآمد این شرکت تغییر کرده است؛ سهم درآمد از حوزه تحقیق و آموزش از ۶۹ درصد در سال ۲۰۲
۲ به ۳۲ درصد در نه ماه نخست ۲۰۲۵ کاهش یافته، در حالی که کاربردهای مصرفی و صنعتی به ترتیب به ۴۲ درصد و ۲۶ درصد افزایش یافته‌اند.
به گفته این شرکت، ربات‌های چهارپای آن به‌طور فزاینده در حوزه‌هایی مانند بازرسی هوشمند و واکنش اضطراری آتش‌نشانی استفاده می‌شوند و به‌تدریج به حوزه‌هایی مانند نقشه‌برداری و تولید هوشمند نیز گسترش می‌یابند.
در همین حال، دولت‌های محلی چین آمادگی خود را برای تسهیل مقررات به‌منظور تسریع استفاده از هوش مصنوعی در حوزه‌های مصرفی مانند رانندگی خودران نشان داده‌اند.
در اوایل این ماه، شرکت Pony.ai اعلام کرد که خدمات Robotaxi آن در فوریه در شهر شن‌جن به سوددهی ماهانه به ازای هر خودرو رسیده است؛ اتفاقی که پیش‌تر در نزدیکی گوانگ‌جو نیز ثبت شده بود.
تا ۱۶ فوریه، تعداد سفارش‌های پرداخت‌شده این سرویس در شن‌جن از کل سفارش‌های سال ۲۰۲۵ این شرکت فراتر رفت. پنگ جون، مدیرعامل این شرکت، گفت: «این نشان می‌دهد که تاکسی بدون راننده نه‌تنها از نظر فناوری قابل اجراست، بلکه به پایداری اقتصادی در مقیاس بزرگ نیز رسیده است.»
بر اساس این تحلیل، راهبرد چین بر به‌کارگیری عملی هوش مصنوعی در بخش‌هایی متمرکز است که داده‌های واقعی و تخصصی می‌توانند به مزیت رقابتی تبدیل شوند؛ مزیتی که حتی مدل‌های پیشرفته آمریکایی نیز به‌راحتی قادر به تکرار آن نیستند.