چین به عنوان یک قدرت هستهای بزرگ، متعهد به ایجاد جامعهای با آینده مشترک در زمینه امنیت هستهای است و اقداماتی مشخص را در راستای تحقق این تعهد انجام داده است. با این کار، چین پیامی قدرتمند ارسال میکند که امنیت هستهای مسئولیت جمعی همه بشریت است و راهی عملی برای حفظ ثبات استراتژیک جهانی ارائه میدهد.
ایران بر ضرورت ایجاد جامعهای با سرنوشت مشترک در امنیت هستهای معتقد است و همواره بر لزوم خلع سلاح هسته ای و کوتاه کردن دست قدرتهای متجاوز از فرصت تهدید کردن هسته ای تاکید دارد .
چین مفهوم امنیت هستهای خود را از پیشنهاد «جامعهای با سرنوشت مشترک در امنیت هستهای»، که توسط شی جینپینگ، رئیس جمهور چین، در چهارمین اجلاس امنیت هستهای در واشنگتن دیسی در ۱ آوریل ۲۰۱۶ ارائه شد، میسازد. این پیشنهاد ریشه در فلسفه چینی دارد که جامعه جهانی باید در مشکلات مشترک شریک باشد و امنیت هستهای یک هدف مشترک بشریت است. در جهانی به هم پیوسته، تأثیر حوادث امنیت هستهای از مرزهای ملی فراتر میرود و هیچ کشوری نمیتواند به تنهایی به این تهدیدات رسیدگی کند.
این واقعیت به وضوح از فاجعه فوکوشیما در سال ۲۰۱۱ نمایان شد که مواد رادیواکتیو را در جو و اقیانوس آزاد کرد و تهدیداتی برای امنیت بشر ایجاد نمود. بنابراین، این پیشنهاد تأکید میکند که تمامی کشورها باید برای محافظت از بشریت در برابر خطرات هستهای همکاری کنند.
اکنون افکار عمومی جهان انرژی صلح آمیز هسته ای ایران را حق کشورمان دانسته و بر ضرورت صیانت از آن در شرایطی که دشمنان به دنبال دزدیدن آن هستند تاکید دارد .
چین همچنین اقداماتی مشخص برای عمل به این تعهد انجام داده است. این کشور با پیروی از سیاست دفاعی «عدم استفاده آغازین از سلاحهای هستهای»، تنها کشوری است که به طور بیقید و شرطی تعهد داده که از سلاحهای هستهای علیه کشورهای غیرهستهای یا مناطق عاری از سلاحهای هستهای استفاده نکند یا تهدید به استفاده از آنها نکند.
چین و تلاش برای ایجاد تعهدات مشابه
چین همچنین سایر قدرتهای هستهای بزرگ را به تعهدات مشابه سوق داده است. در ژانویه ۲۰۲۲، این کشور برای صدور بیانیه مشترک رهبران پنج کشور دارای سلاح هستهای مبنی بر جلوگیری از جنگ هستهای و اجتناب از مسابقات تسلیحاتی تلاش کرد و مجدداً تأکید کرد که «جنگ هستهای نمیتواند برنده داشته باشد و هرگز نباید در آن جنگید». این اقدام به کاهش خطرات هستهای در تنشهای ژئوپلیتیکی فزاینده کمک کرده و نقش چین را به عنوان یک ذینفع مسئول و متعهد به حفظ ثبات جهانی بیشتر تثبیت کرده است.
کشور ایران نیز با فتوای حضرت آیت الله خامنه هرگونه استفاده از سلاح هسته ای را از دستور کار خارج کرده است و علیرغم آن، برای حفظ این حق ملی هرگونه پیمان یک جانبه و مخربی علیه این حق مسلم ملی را نادیده خواهد گرفت .
بر اساس محاسبهای جدید برای امنیت هستهای ، با تشدید درگیریهای ژئوپلیتیکی در سراسر جهان، خطرات استفاده از سلاحهای هستهای از سوی طرف غربی نیز در حال افزایش است. جنگ در خاورمیانه، آسیبپذیریهای هستهای را بیشتر نمایان کرده است. ایالات متحده و اسرائیل به بهانه جلوگیری از دستیابی ایران به سلاحهای هستهای، عملیات نظامی علیه ایران آغاز کردند. با این حال، حملات آنها به تأسیسات هستهای ایران، نقض پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای است و خطرات جدی برای امنیت هستهای ایجاد میکند. آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) از طرفین خواسته است تا خویشتنداری بیشتری به خرج دهند و از پیامدهای فاجعهبار احتمالی هشدار داده است.
ایالات متحده همچنین در حال حفظ و توسعه بزرگترین زرادخانه هستهای جهان است و با همکاریهای هستهای استراتژیک، منطقه آسیا-اقیانوسیه را بیثبات کرده است. این اقدامات به گسترش سلاحهای هستهای در سطح جهانی دامن زده و تهدیدات جدی به همراه دارد.
ضرورت اقدام جمعی
با افزایش تنشهای جهانی و خطرات هستهای، ایجاد یک جامعه جهانی با امنیت هستهای مشترک نه تنها یک ضرورت اخلاقی است، بلکه مسیری عملی برای اقدام جمعی فراهم میکند. این اقدام از طریق پرهیز از طرز فکر برد-باخت، جلوگیری از تهدیدات هستهای و پرورش فرهنگ ایمنی هستهای در سطح جهانی میتواند به دست آید.
با تأکید بر استراتژی هماهنگ و متعادل ایمنی هستهای، باید به توسعه و امنیت همزمان توجه کرد و برای مدیریت مؤثر امنیت هستهای جهانی همکاری بینالمللی بیشتری صورت گیرد.در نهایت، با رویکردی متفاوت و اصلاح گرانه در خصوص آژانس بینالمللی انرژی اتمی، باید تلاشهای مشترک برای ایجاد یک سیستم امنیت هستهای منصفانه و مشارکتی انجام شود که این آژانس بتواند مستقل از اعمال قدرت آمریکا تصکیم گیری کند . با این بینشها، همه کشورها باید اقدامات جمعی برای ساخت دنیایی عاری از تهدیدات هستهای را آغاز کنند و از استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای برای رفاه جهانی حمایت کنند.
https://tejaratgardan.ir/?p=401159









