مهرزاد احسانی در گفتگو با خبرنگار فولاد گفت: من از سال ۱۳۹۲ تا سال ۱۴۰۰ نیز همین مسئولیت را بر عهده داشتم و اکنون نیز بعد از سه سال دوباره این مسئولیت به من محول شد؛ بنابراین از سال‌ها قبل با مسائل صنعت استان ازجمله فولاد آشنایی دارم. پس از اینکه حوضه زاینده‌رود از دهه ۸۰ با کمبود آب مواجه شد، طبیعتاً حوزه صنعت استان اصفهان، از جمله فولاد مبارکه، با چالش‌های زیادی مواجه شد و این چالش‌ها در سال‌های ۹۶ و ۹۷ هم‌زمان با ایام خشکسالی، شدت بیشتری یافت.

فولاد مبارکه تهدید ناشی از کمبود منابع آبی را با سرمایه‌گذاری حساب‌شده به یک فرصت جدید مبدل کرد

به گفته سرپرست حوضه آبریز زاینده‌رود، این خشکسالی‌ها و محدودیتها در استان اصفهان باعث شد شرکت فولاد مبارکه دست به ابتکاراتی جالب و کارآمد بزند و بتواند تهدید ناشی از کمبود منابع آبی را با یک سرمایه‌گذاری خوب و حساب‌شده از طریق جمع‌آوری پساب‌های شهری و تصفیه و بازچرخانی آن‌ها در فرایند به یک فرصت جدید مبدل کند. این اقدام علاوه بر آنکه یک اقدام زیست‌محیطی در حوزه مسئولیت اجتماعی به شمار می‌آید، بخشی از آب مصرفی موردنیاز و کمبودهای قبلی را از طریق بازچرخانی پساب‌های شهری و صنعتی در فرایند تولید جبران کرد.

فولاد مبارکه با احداث تصفیه‌خانه‌ها و سیستم‌های کارآمد به‌نوعی تهدیدهای ناشی از خشکسالی و کمبود را به فرصت تبدیل کرده است

وی با اشاره به اینکه فولاد مبارکه با سرمایه‌گذاری در زمینه استفاده از پساب‌های شهری و صنعتی در چرخه تولید خود، نه‌تنها بخشی از آب مصرفی خود را فراهم آورده؛ بلکه زمینه تولید و توسعه پایدار را هم رقم زده است، ادامه داد: محدودیت‌ها و خشکسالی شدید ممکن بود توسعه فولاد را محدود کند، اما فولاد مبارکه با احداث تصفیه‌خانه‌ها و سیستم‌های کارآمد به‌نوعی تهدیدهای ناشی از خشکسالی و کمبود را به فرصت تبدیل کرده است. ازاین‌رو فرایند جمع‌آوری، تصفیه و بازچرخانی پساب‌ها در سیکل تولید در فولاد مبارکه را می‌توان یک نمونه منحصربه‌فرد در کشور دانست. به همین دلیل همواره به عزیزان دانشگاهی و پژوهشگر در حوزه آب توصیه می‌کنیم برای مشاهده اقدام عملی در حوزه استفاده مجدد از پساب‌ها به فولاد مبارکه بروند؛ زیرا این شرکت به‌عنوان یک صنعت ملی، سرمایه‌گذاری بسیار سنگین و ارزشمندی برای بازچرخانی آب انجام داده است.

مسئولان فولاد مبارکه به‌درستی ارزش آب را می‌فهمند

احسانی خاطرنشان کرد: اقدامات فولاد مبارکه در زمینه استفاده بهینه از منابع آبی گواه این است که مسئولان فولاد مبارکه به‌درستی ارزش آب را می‌فهمند و به همین دلیل در این زمینه سرمایه‌گذاری کرده‌اند تا بتوانند از آب به‌درستی و به‌صورت بهینه استفاده کنند.

فولاد مبارکه آب کمتری از حوضه زاینده‌رود دریافت می‌کند؛ ولی تولید خود را تا سه برابر افزایش داده است

وی با بیان اینکه پیش ‌از این برای تولید هر تن فولاد بیش از ۱۰ مترمکعب آب مصرف می‌شد، گفت: امروز فولاد مبارکه با اجرای پروژه‌های متعدد و سرمایه‌گذاری‌های قابل‌توجه این عدد را به حدود ۲ مترمکعب به‌ازای هر تن تولید کاهش داده است و این امر قابل‌تقدیر است. امروز فولاد مبارکه علی‌رغم اینکه تولید خود را به بیش از سه برابر قبل افزایش داده، اما برداشت خود از حوضه آبریز زاینده‌رود را با استفاده بیش از ۵۰ درصدی از پساب‌ها در سیکل تولید به‌شدت کاهش داده است. به تعبیر بهتر فولاد مبارکه آب کمتری از حوزه زاینده‌رود دریافت می‌کند؛ ولی تولید خود را تا سه برابر افزایش داده است.

کاهش برداشت آب صنایع از زاینده‌رود نتیجه مسیر درستی است که شرکت‌هایی نظیر فولاد مبارکه در پیش گرفته‌اند

سرپرست حوضه آبریز زاینده‌رود تصریح کرد: علی‌رغم اینکه در تصمیم‌گیری‌های اولیه و هنگام تخصیص کلان آب به حوزه صنعت حجم مشخصی در نظر گرفته بودیم، ولی در عمل می‌بینیم که فولاد مبارکه با اجرای همین فرایندهای بازچرخانی و تصفیه‌های مجدد توانسته ضمن افزایش تولید، سهم برداشت خود از حوضه آبریز زاینده را کاهش دهد. به‌عنوان‌مثال در انتهای دهه ۸۰ کل آب تخصیصی برای کل صنعت استان اصفهان از حوضه زاینده‌رود بیش از ۱۱۰ میلیون مترمکعب در سال بود؛ اما با اقدامات انجام‌شده، این عدد در سال گذشته به ۴۰ میلیون مترمکعب برای کل صنعت استان کاهش ‌یافته و این نتیجه مسیر درستی است که صنایع ازجمله فولاد مبارکه در پیش گرفته‌اند.

وی تأکید کرد: به‌عنوان یک مسئول و متخصص در زمینه آب زاینده‌رود اعلام می‌کنم که مسئله ما در حوضه زاینده‌رود، صنعت نیست؛ زیرا در حال حاضر حجم برداشت آب صنعت در مقایسه با حجم منابع آبی که ما در یک سال برای این حوضه برنامه‌ریزی می‌کنیم عدد کوچکی است و بر منابع آب کلان زاینده‌رود تأثیر زیادی ندارد. به‌عنوان‌مثال، برداشت ۴۰ میلیون مترمکعبی کل صنایع استان در برابر برنامه‌ریزی کل منابع آب در سال که حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب است حدود ۳.۵ تا ۴ درصد است که اصلاً عدد بزرگ و تأثیرگذاری نیست.

بازدهی اقتصادی آب مصرفی در صنایعی مانند فولاد مبارکه با سایر بخش‌هایی که آب مصرف می‌کنند قابل‌مقایسه نیست

احسانی با تأکید بر اینکه میزان بازدهی اقتصادی آب مصرفی در صنایعی مانند فولاد مبارکه با سایر بخش‌هایی که آب مصرف می‌کنند قابل‌مقایسه نیست ادامه داد: به ‌عبارت ‌دیگر، ارزش‌افزوده اقتصادی مابه‌ازای برداشت آب فولاد مبارکه از حوضه آبریز زاینده‌رود بسیار ارزشمند و قابل‌دفاع است.

مقدار آب برداشتی فولاد مبارکه از حوضه آبریز زاینده‌رود به‌هیچ‌عنوان عدد بزرگی نیست

وی در بخش پایانی سخنان خود ضمن قدردانی از اقدامات فولاد مبارکه در مصرف بهینه آب و کاهش حداکثری برداشت از حوضه آبریز زاینده‌رود خاطرنشان کرد: فولاد مبارکه به‌خوبی متوجه این است که برای تولید باید به منابع انرژی پایدار از جمله آب دسترسی داشته باشد. به همین منظور، علاوه بر سرمایه‌گذاری در حوزه بازچرخانی پساب‌های شهری در سیکل تولید خود که خدمت زیست‌محیطی مهمی نیز محسوب می‌شود، تلاش کرد تا ظرفیت استفاده از آب دریا را نیز در استان و مجموعه خود فراهم آورد. اگرچه استفاده از آب زاینده‌رود هزینه کمتری برای این شرکت در برداشته؛ ولی بااین‌حال تصمیم گرفته تا برداشت خود از زاینده‌رود را به صفر برساند که این حرکت از منظر ملی بسیار ارزشمند است. مقدار آب برداشتی فولاد مبارکه از حوضه آبریز زاینده‌رود به‌هیچ‌عنوان عدد بزرگی نبود؛ ولی به نظر می‌رسد که جمیع اقدامات فولاد مبارکه در زمینه مصرف بهینه و تأمین آب با نگاه ملی و کاهش نگرانی‌های جامعه انجام‌ گرفته و قابل‌تقدیر است.

مدیر انرژی و سیالات فولاد مبارکه:

مصرف آب در فولاد مبارکه به حدود ۲.۲ مترمکعب کاهش ‌یافته است

مدیر انرژی و سیالات فولاد مبارکه نیز در حاشیه این بازدید در مصاحبه با خبرنگار فولاد گفت: مصرف آب فولاد مبارکه در سال ۱۳۹۲ که بیشترین میزان برداشت آب از حوضه زاینده‌رود صورت می‌گرفته به‌ازای هر تن تولید تختال حدود ۵ مترمکعب بوده و امروز این میزان با سرمایه‌گذاری در اجرای پروژه‌های متعدد به حدود ۲.۲ مترمکعب کاهش‌ یافته است.

سید امیر طباطبائیان، خاطرنشان کرد: فولاد مبارکه در دهه ۹۰ که حوضه زاینده‌رود با بحران‌های شدیدی مواجه بود، تلاش‌های زیادی کرد تا بتواند این بحران را با انجام پروژه‌های کاهش مصرف آب یا پروژه‌های تأمین پایدار آب از منابع غیرسطحی مانند آب‌های نامتعارف، از جمله پساب‌های شهری جبران کند. این مهم از سال ۱۳۹۷ وارد فاز اجرا شد و ما توانستیم بخشی از آب موردنیاز خطوط تولید خود را از محل تصفیه پساب‌های شهری تأمین کنیم.

وی با بیان اینکه پروژه انتقال آب دریا نیز از سال ۱۴۰۱ و با نگاه ملی از سوی فولاد مبارکه برای خودتأمینی حداکثری آغاز شد گفت: این پروژه نیز با همت و تلاش ویژه فولاد مبارکه و همچنین مشارکت سایر شرکت‌ها از جمله پالایشگاه و ذوب‌آهن اجرایی شد و در سال ۱۴۰۴ توانستیم آب دریا را به استان اصفهان برسانیم. مدت اجرای این ابرپروژه از نظر زمانی، یک رکورد محسوب می‌شود.

تأمین ۴۰ درصدی آب موردنیاز فولاد مبارکه فقط در ۵ ماه

به گفته طباطبائیان، در سال ۱۴۰۴ با اینکه فولاد مبارکه فقط حدود ۵ ماه از آب دریا استفاده کرد، توانست تقریباً ۴۰ درصد آب موردنیاز خود را از محل انتقال آب دریا تأمین کند و طبیعتاً به همین میزان از میزان برداشت از حوضه آبریز زاینده‌رود کاسته شد.

وی با اشاره به مورد اصابت قرار گرفتن بخش‌هایی از فولاد مبارکه در جریان جنگ رمضان تصریح کرد: در حال حاضر آب موردنیاز بخش‌هایی از فولاد مبارکه که در مدار هستند از محل تصفیه و بازچرخانی پساب‌های شهری در سیکل تولید تأمین می‌شود.

مدیر انرژی و سیالات فولاد مبارکه با تأکید بر اینکه در آینده نیز سرمایه‌گذاری فولاد مبارکه در زمینه استفاده بهینه از منابع آبی همچنان ادامه دارد، تصریح کرد: با توجه ‌به اهمیت اقتصادی چگونگی تأمین آب موردنیاز و راهبردهای شرکت در حوزه مسئولیت اجتماعی در این زمینه، فولاد مبارکه همچنان با اجرای پروژه‌هایی که عمدتاً به تبدیل برج‌های تر به برج‌های خشک یا هیبریدی خطوط تولید معطوف است تلاش خواهد کرد تا همچنان نیاز آبی خود را به کمترین میزان ممکن نسبت به سایر صنایع کاهش دهد.

به گفته طباطبائیان، فولاد مبارکه به‌خوبی می‌داند که ارزش آب در فلات مرکزی که جزو اقلیم خشک کشور است تا چه اندازه است؛ بنابراین تلاش می‌کند تا با استفاده حداکثری از پساب‌ها و به‌روزرسانی تجهیزات خود گام‌هایی ارزشمندتر و کارآمدتر در زمینه مصرف بهینه آب بردارد.