با این حال، اندکی پس از خشک شدن جوهر این پیمان، حوثی‌ها به تأسیسات نفتی عربستان سعودی حمله کردند اما عربستان سعودی برای درخواست کمک، به این توافق‌نامه استناد نکرد و این امر، ابهامات مربوط به اجرای آن را برجسته کرد.

تیمور آذری، خبرنگار رویترز گفت: «عربستان سعودی در پنج ماه گذشته با صدها حمله مواجه بوده است. معمولاً کشورها با کشوری که در حال حاضر مورد حمله قرار گرفته است، توافق‌نامه‌های دفاعی امضا نمی‌کنند، زیرا مستلزم آن است که حمله به آن کشور به عنوان حمله به خاک خود تلقی شود. این کاملاً غیرمعمول است.»

ریاض قهوچی، تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک امارات متحده عربی اظهار داشت: « دامنه نفوذ ژئوپلیتیکی مشترک این سه کشور بسیار گسترده است، از آسیا تا حاشیه اروپا امتداد دارد و گلوگاه‌های حیاتی مانند تنگه هرمز، تنگه باب المندب و مدیترانه را در بر می‌گیرد. چنین دامنه جغرافیایی گسترده‌ای نشان می‌دهد که خاورمیانه در حال ورود به دوران جدیدی از معماری امنیتی است.»

در حالی که مقامات هر سه کشور بر ماهیت «دفاعی» و «باز» توافق مکه تأکید دارند، برخی از رسانه‌های غربی آن را عمدتاً «علیه ایران» توصیف کرده‌اند. هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه، به صراحت چینی برداشتی از پیمان مکه را رد کرده است.

عربستان سعودی و ایران در اوایل مارس ۲۰۲۳ به آشتی تاریخی دست یافتند و روابط دیپلماتیک خود را در پکن از سر گرفتند. پاکستان نیز پس از وقوع درگیری بین ایالات متحده، اسرائیل و ایران، به طور فعال در تلاش‌های میانجیگری مشارکت داشته است. در ۱۰ آگوست، وزارت امور خارجه ایران به توافق مکه پاسخ داد.

اسمائیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه ایران گفت : «ما هیچ دلیلی برای نگرانی از اینکه این توافق دفاعی ایران را هدف قرار دهد، نداریم. ترکیه و پاکستان همسایه ایران هستند و عربستان سعودی نیز همینطور؛ این سه کشور پیوندهای عمیق مذهبی، تاریخی و تمدنی با ما دارند.»

برخلاف واکنش آرام ایران، «پیمان سه‌جانبه مکه» اسرائیل را شوکه کرده است. از نظر جغرافیایی، ترکیه در شمال اسرائیل و عربستان سعودی در جنوب شرقی آن قرار دارد. اگرچه پاکستان در جنوب آسیا واقع شده است، به عنوان تنها کشور مسلح به سلاح هسته‌ای در جهان اسلام، دارای قابلیت‌های بازدارنده استراتژیک است که تا خاورمیانه امتداد دارد. این سه کشور با هم، یک آرایش گازاَنبُری استراتژیک در اطراف اسرائیل ایجاد می‌کنند.

با این حال، «تایمز اسرائیل» اظهارات سخنگوی وزارت امور خارجه ایران را به عنوان جوهره واقعی «توافق مکه» می‌داند.

اسماعیل بقایی در این مورد گفت :« این تحول به عنوان یک نشانه مهم است که کشورهای منطقه به این نتیجه رسیده‌اند که دیگر نمی‌توانند مانند گذشته به ایالات متحده و سایر قدرت‌های خارجی برای تضمین‌های امنیتی تکیه کنند.»

«توافق مکه» تا به امروز یکی از واضح‌ترین شاخص‌هایی است که نشان می‌دهد خاورمیانه در حال فاصله گرفتن از نظم امنیتی به رهبری ایالات متحده است.

بسیاری از کشورهای عربی خلیج فارس از جوامع قبیله‌ای تکامل یافته‌اند؛ آسیب‌پذیری‌های اصلی آنها در توانایی‌های نظامی ضعیف و ناتوانی در تضمین دفاع از خود نهفته است. برای مدت طولانی، معماری دفاعی این کشورهای خلیج فارس بر هژمونی نظامی ایالات متحده و تضمین‌های امنیتی وعده داده شده به آنها توسط واشنگتن استوار بوده است.