در چنین شرایطی، شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، در نشست سال گذشته «سازمان همکاری شانگهای پلاس» ابتکار حکمرانی جهانی (GGI) را مطرح کرد و خواستار ایجاد نظامی عادلانه‌تر و منصفانه‌تر برای حکمرانی جهانی شد.

سازمان همکاری شانگهای یک پاسخ عملی به این مسئله ارائه می‌دهد. این سازمان طی ۲۵ سال گذشته نشان داده است که کشورهایی با نظام‌های سیاسی، مسیرهای توسعه و تمدن‌های متفاوت می‌توانند در کنار یکدیگر همکاری کنند.

عملکرد ۲۵ ساله سازمان همکاری شانگهای با هدایت «روح شانگهای» بر پایه اعتماد متقابل، منافع متقابل، برابری، مشورت، احترام به تنوع تمدن‌ها و پیگیری توسعه مشترک، نمونه‌ای روشن از پنج اصل ابتکار حکمرانی جهانی ارائه می‌دهد؛ پایبندی به برابری حاکمیت، رعایت حاکمیت قانون بین‌المللی، اجرای چندجانبه‌گرایی، حمایت از رویکرد مردم‌محور و تمرکز بر اقدامات عملی. این اصول در همکاری‌های نهادینه‌شده سازمان همکاری شانگهای در حوزه‌های مختلف بازتاب یافته‌اند. کشورهای عضو این سازمان با قرار دادن امنیت و ثبات منطقه‌ای در مرکز مأموریت اصلی خود، به حسن همجواری، دوستی و همکاری بلندمدت بر پایه برابری، مشورت و احترام به تنوع متعهد شده‌اند.

تأسیس چهار مرکز جدید با تمرکز بر امنیت، تأکید سازمان همکاری شانگهای بر تبدیل اجماع چندجانبه به اقدامات مشخص را نشان می‌دهد. همکاری میان کشورهای عضو این سازمان طی ۲۵ سال گذشته به خنثی‌سازی بیش از ۱۴۰۰ حادثه مرتبط با تروریسم و افراط‌گرایی کمک کرده و این سازمان نیز بیش از ۴۰ رزمایش و عملیات مشترک ضدتروریستی برگزار کرده است.

رویکرد سازمان همکاری شانگهای به امنیت همچنین نشان‌دهنده درک گسترده‌تر کشورهای عضو از این موضوع است که امنیت پایدار را نمی‌توان از اعتماد سیاسی، توسعه اقتصادی و تبادلات مردمی جدا کرد.

راه‌اندازی هفت پلتفرم همکاری میان چین و سازمان همکاری شانگهای در حوزه‌های صنعت سبز، اقتصاد دیجیتال، نوآوری علمی و فناوری، انرژی، آموزش عالی، آموزش فنی و حرفه‌ای و هوش مصنوعی، تأکید بیشتری بر توسعه مشترک با نتایج مردم‌محور دارد. اعضای سازمان همکاری شانگهای از طریق همکاری باکیفیت در چارچوب ابتکار کمربند و جاده (BRI) و همسویی نزدیک‌تر راهبردهای توسعه، شاهد روندی مثبت در تجارت خارجی و تجارت درون‌سازمانی بوده‌اند. محاسبات بر اساس داده‌های سازمان تجارت جهانی نشان می‌دهد که مجموع واردات و صادرات کالا توسط ۱۰ عضو این سازمان در سال ۲۰۲۵ به حدود ۸.۸۸ تریلیون دلار آمریکا رسیده است.

پروژه‌هایی مانند راه‌آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان، مرکز خدمات تجارت الکترونیک جاده ابریشم و شبکه دانشگاهی سازمان همکاری شانگهای، اتصال را به مزایای ملموس‌تری تبدیل کرده‌اند و سفر، تجارت، تحصیل و دسترسی به فرصت‌های اقتصادی گسترده‌تر را برای مردم کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای آسان‌تر می‌کنند.

فعالیت‌های تبادل مردمی نیز به یکی از پایه‌های مهم همکاری در سازمان همکاری شانگهای تبدیل شده‌اند. از طریق گفت‌وگوی نهادینه‌شده و تعامل گسترده‌تر، تفاوت‌های تاریخی، فرهنگی و تمدنی می‌توانند به منابعی برای درک متقابل و همکاری تبدیل شوند.

فراتر از منطقه، سازمان همکاری شانگهای نقش فعالی در حفظ اهداف و اصول منشور سازمان ملل متحد و حقوق بین‌الملل ایفا کرده و به حل‌وفصل مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی و تقویت هماهنگی میان سازوکارهای چندجانبه کمک کرده است.

چارچوب «سازمان همکاری شانگهای پلاس» فضای گفت‌وگو میان کشورهای جنوب جهانی را بیش از پیش گسترش داده و تبادل تجربیات در زمینه حکمرانی و همکاری عملی را تسهیل کرده است.

سازمان همکاری شانگهای طی دهه‌های گذشته نشان داده است که تنوع لزوماً به تفرقه منجر نمی‌شود و کشورهایی با نظام‌های سیاسی، مسیرهای توسعه و تمدن‌های متفاوت می‌توانند بدون درگیری و در شرایط برابر با یکدیگر همکاری کنند.

با نگاه به آینده، سازمان همکاری شانگهای در موقعیت مناسبی برای تقویت توسعه منطقه‌ای باکیفیت و مشارکت بیشتر در ایجاد نظامی عادلانه‌تر و منصفانه‌تر برای حکمرانی جهانی قرار دارد.