به گزارش تجارت گردان ، مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس و اوراق بهادار در هفته جاری مجوز پذیره‌نویسی صندوق ارزی مانا ملت را صادر کرده است. این صندوق نخستین صندوق سرمایه‌گذاری در دارایی‌های با درآمد ثابت ارزی است که در بازار سرمایه ایران فعالیت خود را آغاز می‌کند و طراحی آن می‌تواند مسیر تازه‌ای را برای حضور منابع ارزی در ساختار رسمی بازار سرمایه کشور ایجاد کند.

اهمیت راه‌اندازی این صندوق تنها به ایجاد یک محصول سرمایه‌گذاری جدید محدود نمی‌شود؛ چرا که «مانا ملت» در نقطه اتصال بازار پول، بازار سرمایه و منابع ارزی قرار گرفته و قرار است از ظرفیت منابع ارزی برای ایجاد یک ابزار سرمایه‌گذاری رسمی و در عین حال فراهم کردن زمینه تأمین مالی بخش واقعی اقتصاد استفاده کند.

آغاز یک ابزار مالی جدید در بازار سرمایه

افشار سرکانیان، مدیرعامل تأمین سرمایه ملت و مدیر نخستین صندوق ارزی کشور، در آیین آغاز پذیره‌نویسی «مانا ملت» با اشاره به اهمیت راه‌اندازی این صندوق گفت: این رویداد صرفاً آغاز فعالیت یک صندوق سرمایه‌گذاری جدید نیست، بلکه می‌تواند نقطه آغاز توسعه یک ابزار مالی جدید در پیوند میان بازار سرمایه و تأمین مالی بخش واقعی اقتصاد باشد.

به گفته او، شکل‌گیری صندوق ارزی مانا ملت حاصل همکاری مجموعه‌ای از نهادهای اقتصادی و مالی در ماه‌های گذشته بوده است؛ نهادهایی که در طراحی چارچوب‌های اجرایی، دریافت مجوزها و فراهم کردن زیرساخت‌های لازم برای فعالیت صندوق مشارکت داشته‌اند.

سرکانیان در این مراسم از حمایت‌های وزارت امور اقتصادی و دارایی، بانک مرکزی، سازمان بورس و اوراق بهادار و بانک ملت در مسیر راه‌اندازی این صندوق قدردانی کرد.

ورود یک صندوق با ماهیت ارزی به بازار سرمایه، از این منظر اهمیت دارد که سرمایه‌گذار به جای تبدیل منابع ارزی خود به ریال و سپس ورود به بازارهای مختلف، امکان حضور مستقیم در یک ابزار سرمایه‌گذاری مبتنی بر ارز را خواهد داشت.

مانا ملت؛ صندوقی با دو ناظر اصلی

یکی از ویژگی‌های قابل توجه صندوق ارزی «مانا ملت»، ساختار نظارتی آن است. بر اساس توضیحات مدیر این صندوق، ارکان مختلفی برای مدیریت، عملیات و نظارت بر فعالیت آن در نظر گرفته شده است.

در ساختار «مانا ملت»، بانک ملت به عنوان مدیر عملیات و ضامن نقدشوندگی فعالیت می‌کند و شرکت تأمین سرمایه بانک ملت نیز مدیریت صندوق را برعهده دارد.

در کنار این ارکان، حسابرس مستقل مورد تأیید سازمان بورس به عنوان یکی از ارکان نظارتی صندوق فعالیت خواهد کرد. همچنین بانک مرکزی نیز در چارچوب دستورالعمل اجرایی مربوط، بر عملیات ارزی صندوق نظارت دارد.

به این ترتیب، «مانا ملت» از جمله ابزارهایی است که فعالیت آن در محدوده نظارت دو رگولاتور اصلی بازار پول و بازار سرمایه قرار می‌گیرد. این ساختار می‌تواند برای سرمایه‌گذارانی که نسبت به نحوه نگهداری و مدیریت منابع ارزی خود دغدغه دارند، اهمیت داشته باشد.

دلار، ارز منتخب «مانا ملت»

یکی از مشخصات اصلی این صندوق، تعیین دلار آمریکا به عنوان ارز منتخب است.

بر اساس ساختار اعلام‌شده، صندوق دارای ارز منتخب بوده و تمامی دارایی‌ها و سرمایه‌گذاری‌های آن باید در چارچوب مقررات و اساسنامه صندوق و بر مبنای ارز منتخب انجام شود.

بنابراین مبنای فعالیت صندوق «مانا ملت» دلار آمریکا خواهد بود و ساختار سرمایه‌گذاری آن بر اساس ماهیت ارزی صندوق طراحی شده است.

این ویژگی باعث می‌شود ماهیت سرمایه‌گذاری در «مانا ملت» با صندوق‌های سرمایه‌گذاری ریالی متفاوت باشد. در اینجا سرمایه‌گذار با یک ابزار مالی مواجه است که مبنای ارزش‌گذاری و سرمایه‌گذاری آن ارز منتخب صندوق است.

هر واحد صندوق ۱۰ دلار؛ حداقل سرمایه‌گذاری ۱۰۰ دلار

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در مراسم آغاز پذیره‌نویسی، ارزش هر واحد سرمایه‌گذاری صندوق ارزی «مانا ملت» معادل ۱۰ دلار تعیین شده است.

همچنین حداقل سرمایه‌گذاری هر شخص حقیقی یا حقوقی در زمان پذیره‌نویسی یا نخستین سرمایه‌گذاری در صندوق، ۱۰۰ دلار خواهد بود.

در نتیجه، ورود به این صندوق از منظر حداقل مبلغ سرمایه‌گذاری با سرمایه‌های نسبتاً محدود ارزی نیز امکان‌پذیر است و سرمایه‌گذار برای ورود به صندوق الزاماً به منابع بسیار بزرگ ارزی نیاز ندارد.

از سوی دیگر، سقف مالکیت هر سرمایه‌گذار حقیقی و حقوقی نیز ۵ درصد کل واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق تعیین شده است. این محدودیت به معنای آن است که مالکیت واحدهای صندوق میان تعداد بیشتری از سرمایه‌گذاران توزیع شود و یک سرمایه‌گذار نتواند بخش بزرگی از صندوق را در اختیار بگیرد.

سقف سرمایه‌گذاری هر شخص؛ ۵۰۰ هزار دلار

اندازه صندوق در زمان آغاز پذیره‌نویسی ۱۰ میلیون دلار اعلام شده است.

با توجه به تعیین سقف مالکیت ۵ درصدی برای هر سرمایه‌گذار، حداکثر میزان سرمایه‌گذاری هر شخص حقیقی یا حقوقی در «مانا ملت» در زمان پذیره‌نویسی، ۵۰۰ هزار دلار خواهد بود.

این ارقام تصویری روشن از مقیاس اولیه صندوق ارائه می‌دهد:

• اندازه اولیه صندوق: ۱۰ میلیون دلار
• ارزش هر واحد: ۱۰ دلار
• حداقل سرمایه‌گذاری: ۱۰۰ دلار
• حداکثر مالکیت هر سرمایه‌گذار: ۵ درصد
• حداکثر سرمایه‌گذاری هر شخص: ۵۰۰ هزار دلار
• ارز منتخب: دلار آمریکا

به این ترتیب، ساختار صندوق از یک سو امکان ورود سرمایه‌گذاران با مبالغ محدودتر را فراهم کرده و از سوی دیگر با تعیین سقف مالکیت، از تمرکز منابع نزد یک سرمایه‌گذار جلوگیری می‌کند.

سرمایه‌گذاری با اسکناس یا حواله ارزی

یکی دیگر از نکات مهم در طراحی «مانا ملت»، نحوه ورود منابع به صندوق است.

سرمایه‌گذاران می‌توانند منابع خود را به صورت اسکناس یا حواله ارزی در صندوق سرمایه‌گذاری کنند. در مقابل، صندوق نیز بر اساس اساسنامه خود، سازوکار لازم برای پرداخت منابع سرمایه‌گذاران در زمان درخواست آنها را پیش‌بینی کرده است.

این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که سرمایه‌گذاری ارزی با سرمایه‌گذاری ریالی تفاوت‌های عملیاتی و اجرایی دارد و نحوه دریافت، نگهداری، ثبت و پرداخت منابع ارزی باید بر اساس ضوابط مشخص انجام شود.

به گفته مدیر نخستین صندوق ارزی کشور، به دلیل ماهیت ارزی این صندوق، فرآیند سرمایه‌گذاری نیازمند سازوکارهای اجرایی خاص خود است و این سازوکارها در ساختار صندوق پیش‌بینی شده است.

۱۶۰ شعبه بانک ملت در خدمت پذیره‌نویسی

برای دسترسی سرمایه‌گذاران به خدمات صندوق، بانک ملت بخشی از شبکه شعب خود را به این موضوع اختصاص داده است.

بر اساس اعلام مدیرعامل تأمین سرمایه ملت، ۱۶۰ شعبه بانک ملت در سراسر کشور از صبح امروز آماده ارائه خدمات مربوط به ثبت‌نام و سرمایه‌گذاری در صندوق ارزی «مانا ملت» هستند.

متقاضیان می‌توانند با مراجعه به شعب منتخب ارزی بانک ملت، فرآیند ثبت‌نام و سرمایه‌گذاری خود را انجام دهند.

همچنین فهرست شعب منتخب که امکان ارائه خدمات مربوط به صندوق را دارند، از طریق وب‌سایت بانک ملت و سامانه‌های این بانک در دسترس متقاضیان قرار گرفته است.

گسترش دسترسی از طریق شبکه شعب بانکی، یکی از بخش‌های مهم در فرآیند راه‌اندازی این ابزار است؛ زیرا مخاطبان صندوق الزاماً فعالان حرفه‌ای بازار سرمایه نیستند و بخشی از دارندگان منابع ارزی ممکن است تجربه مستقیمی در استفاده از سامانه‌های بازار سرمایه نداشته باشند.

«مانا ملت» چه مسئله‌ای را هدف گرفته است؟

یکی از پرسش‌های اصلی درباره صندوق ارزی مانا ملت این است که این ابزار قرار است چه نیازی را در اقتصاد ایران پاسخ دهد.

بخشی از منابع مالی در اقتصاد ایران به صورت ارز نگهداری می‌شود. دارندگان این منابع ممکن است به دلایل مختلف ترجیح دهند دارایی خود را با ماهیت ارزی حفظ کنند، اما در عین حال به دنبال استفاده از ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری و کسب بازدهی متناسب با دارایی ارزی خود باشند.

صندوق ارزی می‌تواند در چنین شرایطی یک مسیر رسمی و تحت نظارت برای سرمایه‌گذاری منابع ارزی ایجاد کند.

بر اساس هدف‌گذاری اعلام‌شده برای «مانا ملت»، یکی از کارکردهای این صندوق فراهم کردن بستری برای دارندگان منابع ارزی است تا بدون تغییر ماهیت ارزی دارایی‌های خود، امکان بهره‌مندی از بازدهی ارزی را داشته باشند.

البته میزان و نحوه بازدهی واقعی صندوق تابع عملکرد سرمایه‌گذاری‌ها، شرایط بازار و مفاد اساسنامه و مقررات صندوق خواهد بود و نمی‌توان صرفاً بر اساس ماهیت ارزی صندوق، بازدهی مشخصی را برای سرمایه‌گذار تضمین‌شده تلقی کرد.

اتصال منابع ارزی به بخش واقعی اقتصاد

هدف دیگر صندوق، هدایت بخشی از منابع ارزی راکد و غیرمولد به سمت فعالیت‌های مولد اقتصادی است.

سرکانیان ابراز امیدواری کرده است که «مانا ملت» بتواند بخشی از منابع ارزی را به سمت تأمین مالی پروژه‌های مولد، صادرات‌محور و نیازهای ارزی بخش واقعی اقتصاد هدایت کند.

اگر این هدف در مقیاس گسترده‌تر محقق شود، صندوق‌های ارزی می‌توانند علاوه بر ایفای نقش به عنوان ابزار سرمایه‌گذاری، به یکی از مسیرهای تجهیز منابع برای فعالیت‌های اقتصادی نیازمند ارز نیز تبدیل شوند.

از این منظر، تفاوت اصلی یک صندوق ارزی با صرفاً نگهداری اسکناس یا ارز در حساب شخصی، در نقش واسطه‌گری مالی آن قرار دارد؛ منابع جمع‌آوری‌شده می‌توانند در چارچوب مقررات و سیاست‌های سرمایه‌گذاری صندوق در دارایی‌ها و فعالیت‌های مشخص اقتصادی به کار گرفته شوند.

نقطه اتصال بازار پول و سرمایه

«مانا ملت» از منظر ساختار نهادی نیز قابل توجه است. از یک طرف بانک ملت در عملیات صندوق و تضمین نقدشوندگی آن نقش دارد و از سوی دیگر، تأمین سرمایه بانک ملت مدیریت صندوق را برعهده گرفته و سازمان بورس نیز از طریق سازوکارهای نظارتی خود بر فعالیت آن نظارت دارد.

در کنار این ساختار، بانک مرکزی نیز بر عملیات ارزی صندوق نظارت خواهد داشت.

این ترکیب نشان می‌دهد که صندوق ارزی مانا ملت صرفاً یک محصول جدید در بازار سرمایه نیست، بلکه سازوکاری است که برای فعالیت در حوزه‌ای مشترک میان بازار پول و بازار سرمایه طراحی شده است.

همین موضوع می‌تواند تجربه نخستین صندوق ارزی کشور را به یک نمونه قابل توجه برای توسعه ابزارهای مالی ارزی در آینده تبدیل کند.

چرا راه‌اندازی نخستین صندوق ارزی اهمیت دارد؟

ورود نخستین صندوق سرمایه‌گذاری ارزی به بازار سرمایه ایران را می‌توان از چند زاویه بررسی کرد.

نخست، بازار سرمایه صاحب یک ابزار جدید برای جذب منابع ارزی می‌شود. دوم، دارندگان منابع ارزی با یک گزینه رسمی جدید برای سرمایه‌گذاری مواجه خواهند شد. سوم، امکان ایجاد ارتباط میان منابع ارزی و پروژه‌های مولد اقتصادی فراهم می‌شود.

از سوی دیگر، تجربه «مانا ملت» می‌تواند برای توسعه ابزارهای مالی ارزی در آینده اهمیت داشته باشد. عملکرد صندوق، میزان استقبال سرمایه‌گذاران، نحوه مدیریت منابع، تجربه عملیاتی و میزان موفقیت در تحقق اهداف اعلام‌شده، می‌تواند اطلاعات ارزشمندی برای طراحی ابزارهای مشابه در بازار سرمایه ایجاد کند.

بنابراین اهمیت این صندوق تنها به حجم ۱۰ میلیون دلاری اولیه آن محدود نمی‌شود؛ بلکه تجربه‌ای که از نخستین صندوق ارزی بازار سرمایه ایران به دست خواهد آمد، می‌تواند در مسیر توسعه بازار مالی ارزی مورد استفاده قرار گیرد.

مانا ملت در آغاز یک مسیر تازه

پذیره‌نویسی صندوق ارزی «مانا ملت» در شرایطی آغاز شده که بازار سرمایه ایران برای توسعه ابزارهای مالی و ایجاد مسیرهای جدید تأمین مالی به ابزارهای متنوع‌تری نیاز دارد.

این صندوق با ارز منتخب دلار، ارزش واحد ۱۰ دلاری، حداقل سرمایه‌گذاری ۱۰۰ دلاری، سقف مالکیت ۵ درصدی و اندازه اولیه ۱۰ میلیون دلار وارد بازار شده است. در ساختار آن نیز بانک ملت، تأمین سرمایه بانک ملت، حسابرس مورد تأیید سازمان بورس و بانک مرکزی هر یک در بخش‌های مشخصی نقش دارند.

از منظر سرمایه‌گذار، «مانا ملت» امکان ورود منابع ارزی به یک ساختار سرمایه‌گذاری رسمی و تحت نظارت بازار سرمایه را فراهم می‌کند و از منظر اقتصاد کلان، هدف اعلام‌شده آن هدایت بخشی از منابع ارزی به سمت فعالیت‌های مولد، صادرات‌محور و نیازهای ارزی بخش واقعی اقتصاد است.

اکنون مهم‌ترین بخش این تجربه، دوره پس از آغاز پذیره‌نویسی خواهد بود؛ دوره‌ای که میزان استقبال سرمایه‌گذاران، نحوه عملکرد صندوق، کیفیت مدیریت منابع، سازوکار نقدشوندگی و میزان تحقق اهداف اعلام‌شده مشخص خواهد کرد که نخستین صندوق ارزی کشور تا چه اندازه می‌تواند به یک ابزار پایدار در بازار سرمایه ایران تبدیل شود.

در واقع، «مانا ملت» امروز تنها یک صندوق جدید نیست؛ بلکه نخستین تجربه عملی بازار سرمایه ایران در ایجاد یک ابزار سرمایه‌گذاری با ماهیت ارزی است و نتایج این تجربه می‌تواند مسیر طراحی و توسعه نسل بعدی ابزارهای مالی ارزی کشور را نیز تحت تأثیر قرار دهد.