به گزارش تجارت گردان به نقل از روابط عمومی سازمان توسعه تجارت ایران، پایانه‌های صادراتی به عنوان یکی از زیرساخت‌های مهم در مسیر توسعه صادرات غیرنفتی کشور، نقش مؤثری در تسهیل فرآیندهای صادراتی، ارتقای بهره‌وری و افزایش توان رقابت‌پذیری فعالان اقتصادی ایفا می‌کنند.

این پایانه‌ها با تجمیع و ارائه مجموعه‌ای از خدمات تخصصی صادراتی در یک مجموعه واحد، زمینه را برای ساماندهی فرآیند صادرات، ارتقای کیفیت بسته‌بندی، توسعه بازاریابی و تسهیل دسترسی صادرکنندگان به خدمات مورد نیاز فراهم می‌کنند.

بر اساس مصوبات هیئت وزیران در ادوار مختلف و با استناد به اسناد بالادستی مرتبط، پایانه‌های صادراتی به عنوان یکی از زیرساخت‌های توسعه صادرات کشور تعریف شده‌اند. درخواست‌های ایجاد این پایانه‌ها ابتدا در کارگروه توسعه صادرات استان‌ها مورد بررسی قرار گرفته و پس از تأیید اهلیت و توانمندی متقاضی، برای بررسی نهایی به سازمان توسعه تجارت ایران ارسال می‌شود.

پایانه‌های صادراتی از نظر ماهیت و کارکرد، تفاوت اساسی با بازارچه‌های مرزی و پایانه‌های مرزی دارند. بازارچه‌های مرزی و پایانه‌های مرزی که عمدتاً در نقاط صفر مرزی فعالیت می‌کنند، زیرمجموعه وزارت کشور بوده و از جمله زیرساخت‌های حاکمیتی محسوب می‌شوند؛ از این رو امکان واگذاری مدیریت آن‌ها به بخش خصوصی وجود ندارد. در مقابل، پایانه‌های صادراتی به عنوان زیرساخت‌های تخصصی حوزه صادرات، قابلیت واگذاری و مدیریت توسط بخش خصوصی را دارند.

در این پایانه‌ها، مجموعه‌ای از خدمات از جمله مدیریت صادرات، تجمیع و دسته‌بندی کالا، بسته‌بندی استاندارد، بازاریابی صادراتی و انجام فرآیندهای صادراتی در قالب یک مجموعه یکپارچه ارائه می‌شود. این رویکرد می‌تواند با کاهش پراکندگی خدمات، تسهیل فرآیندهای صادراتی و ارتقای کیفیت ارائه خدمات به صادرکنندگان، نقش مؤثری در توسعه صادرات غیرنفتی کشور ایفا کند.

 فرآیند صدور مجوز پایانه‌های صادراتی از سال ۱۳۸۳ آغاز شده و تاکنون حدود ۵۰ مجوز در این زمینه صادر شده است. در سال ۱۴۰۴ نیز تعداد ۱۴ مجوز فعالیت پایانه‌های صادراتی تمدید و ۳ مجوز جدید صادر شده است.

بر این اساس، در مجموع طی سال جاری برای ۱۷ پایانه صادراتی، اقدامات مربوط به صدور یا تمدید مجوز انجام شده است.

همچنین سازمان توسعه تجارت ایران در راستای تسهیل، تسریع و شفاف‌سازی ارائه خدمات به متقاضیان، برنامه الکترونیکی‌سازی کامل فرآیند صدور مجوز پایانه‌های صادراتی را در دستور کار قرار داده است. 

بر اساس این برنامه، پس از فراهم شدن زیرساخت‌های لازم، متقاضیان می‌توانند مدارک و مستندات مورد نیاز خود را به صورت برخط بارگذاری کرده و تمامی مراحل بررسی، صدور مجوز یا اعلام نتیجه درخواست را به شکل الکترونیکی و بدون نیاز به مراجعه حضوری انجام دهند.

 اجرای این برنامه، ضمن کاهش زمان و هزینه‌های مرتبط با فرآیند صدور مجوز، می‌تواند به افزایش شفافیت، تسهیل دسترسی متقاضیان به خدمات و تسریع در راه‌اندازی و توسعه پایانه‌های صادراتی در کشور کمک کند؛ اقدامی که در نهایت در راستای تقویت زیرساخت‌های صادراتی و حمایت از توسعه صادرات غیرنفتی کشور دنبال می‌شود.