دلسی رودریگز، رئیس‌جمهور موقت ونزوئلا، نیز طی یک سخنرانی تلویزیونی در ۲۹ اوت (۷ شهریور) گفت این توافق ۱۷ میدان نفتی راهبردی و ۸ بلوک جدید را شامل می‌شود. هدف از این توافق، افزایش تولید روزانه نفت ونزوئلا به ۱.۵ میلیون بشکه و جذب حدود ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری است. رودریگز همچنین تأکید کرد که ونزوئلا مالکیت و حاکمیت خود بر منابع طبیعی‌اش را حفظ خواهد کرد.

لیو ویدونگ، پژوهشگر مؤسسه مطالعات آمریکا در آکادمی علوم اجتماعی چین، خاطرنشان کرد که جزئیات دقیق این توافق هنوز از سوی آمریکا یا ونزوئلا منتشر نشده است. به گفته مقام‌های آمریکایی، دو طرف قصد دارند از طریق یک سرمایه‌گذاری مشترک میان شرکت‌های آمریکایی و ونزوئلایی، در توسعه میدان‌های نفتی مربوطه مشارکت کنند. آمریکا ۵۵ درصد از حقوق مؤثر تولید شرکت، از جمله سهام مربوطه و حق خرید نفت با قیمت تمام‌شده، را در اختیار خواهد گرفت. این موضوع به‌عنوان اصلی‌ترین مصداق آنچه آمریکا «کنترل اکثریت» می‌خواند، تلقی می‌شود.

ونزوئلا بزرگ‌ترین ذخایر اثبات‌شده نفت جهان را در اختیار دارد. با این حال، ۶۵ میلیارد بشکه نفتی که آمریکا درباره آن صحبت می‌کند، تنها حدود یک‌پنجم ذخایر اثبات‌شده ونزوئلا را تشکیل می‌دهد و بخش عمده این ذخایر همچنان تحت کنترل ونزوئلا باقی خواهد ماند.

نکته قابل توجه این است که رسانه‌های آمریکایی اخیراً گزارش داده‌اند ونزوئلا در حال بررسی خروج از سازمان کشورهای صادرکننده نفت، اوپک، است. لیو ویدونگ معتقد است اگر آمریکا در آینده نفوذ بیشتری بر تولید نفت ونزوئلا پیدا کند، آمریکا و ونزوئلا به‌عنوان دو تولیدکننده بزرگ انرژی در نیمکره غربی، می‌توانند نفوذ خود را در بازار انرژی منطقه افزایش دهند و تا حدی محدودیت‌هایی بر اوپک ایجاد کنند. به گفته او، هدف اصلی آمریکا از این اقدام، گسترش نفوذ خود در بازار جهانی نفت است.

سان یان‌فنگ، مدیر مؤسسه آمریکای لاتین در مؤسسه روابط بین‌الملل معاصر چین، نیز خاطرنشان می‌کند که بر اساس اطلاعات محدودی که تاکنون منتشر شده، آمریکا بیش از هر چیز به دنبال تضمین تسلط و کنترل خود بر بلوک‌های نفتی، سرمایه‌گذاری‌های مشترک و تولید نفت مربوطه است. آمریکا امیدوار است از نفت ونزوئلا سود ببرد و در عین حال، با فروش احتمالی بخشی از سهام به کشورهای دیگر، بخشی از مسئولیت و بار مالی آن را تقسیم کند.

لیو ویدونگ درباره امکان اجرای واقعی این توافق معتقد است که این توافق ابتدا با مجموعه‌ای از ابهامات قانونی روبه‌رو است.

بر اساس قانون اساسی ونزوئلا، دولت کنترل صنعت نفت را در اختیار دارد. قانون نفت اصلاح‌شده ونزوئلا اجازه مشارکت در توسعه میادین نفتی از طریق سرمایه‌گذاری مشترک و مشارکت در تولید را می‌دهد، اما به‌صراحت اجاره‌های بلندمدت را مجاز نمی‌داند. همچنین هیچ سابقه‌ای از اداره میادین نفتی ونزوئلا توسط شرکت‌های آمریکایی بر اساس قراردادهای اجاره بلندمدت وجود ندارد. بنابراین، این توافق با خطرات حقوقی مشخصی روبه‌رو است و اگر نهادهای قضایی مربوطه به آن اعتراض کنند، حتی ممکن است مغایر قانون اساسی اعلام شود.

علاوه بر این، چنین تغییر گسترده‌ای در مدل توسعه صنعت نفت، منافع قابل توجهی برای ونزوئلا به همراه دارد و در حال حاضر نیز خبری از بررسی یا تصویب آن در مجلس ملی منتشر نشده است. اگر ونزوئلا در آینده انتخابات برگزار کند یا شاهد تغییر قدرت باشد، این توافق ممکن است با خطرات حقوقی و سیاسی جدیدی مواجه شود.

از نظر اجرایی نیز وضعیت داخلی ونزوئلا همچنان ناپایدار است و احساسات ضدآمریکایی در این کشور قوی است؛ موضوعی که درباره امکان اجرای موفقیت‌آمیز این توافق پرسش‌هایی ایجاد می‌کند.

آمریکا امیدوار است شرکت‌های نفتی این کشور مسئولیت عملیات واقعی را بر عهده بگیرند، اما بیشتر شرکت‌های آمریکایی درباره بازگشت به بازار ونزوئلا محتاط هستند. به جز چند شرکت مانند شورون، تعداد کمی از شرکت‌ها عملاً سرمایه‌گذاری و استخراج نفت در این کشور را از سر گرفته‌اند. بنابراین، میزان اجرای نهایی این توافق نیز همچنان محل تردید است.

لیو معتقد است تلاش آمریکا برای افزایش کنترل خود بر نفت ونزوئلا دلایل مختلفی دارد:

اول، آمریکا به دنبال افزایش شانس خود در انتخابات میان‌دوره‌ای است. افزایش قیمت نفت در داخل آمریکا باعث افزایش بدبینی عمومی نسبت به عملکرد حزب جمهوری‌خواه در حوزه اقتصاد، به‌ویژه در زمینه کنترل هزینه‌های زندگی، شده است. بنابراین، تأکید ترامپ بر این موضوع اساساً بخشی از راهبرد او برای ایجاد فضای سیاسی مناسب‌تر در انتخابات میان‌دوره‌ای است.

دوم، آمریکا به دنبال تقویت امنیت انرژی خود است. با ادامه بی‌ثباتی در خاورمیانه و تداوم درگیری با ایران، واشنگتن معتقد است دستیابی به کنترل بیشتر بر نفت ونزوئلا می‌تواند به امنیت انرژی این کشور کمک کند.

سوم، از نظر صنعتی، نفت ونزوئلا عمدتاً نفت خام سنگین است که با ظرفیت فرآوری برخی پالایشگاه‌های آمریکا تناسب دارد و در نتیجه می‌تواند به نفع صنعت پالایش این کشور باشد.

چهارم، این اقدام در خدمت رقابت قدرت‌های بزرگ است. آمریکا با افزایش نفوذ خود بر منابع انرژی ونزوئلا تلاش می‌کند ورود بیشتر سایر کشورها به بازار انرژی آمریکای لاتین را محدود کند.

نفت یکی از عوامل کلیدی در مداخله آمریکا در ونزوئلا به شمار می‌رود. آمریکا تلاش می‌کند با بازپس‌گیری کنترل منابع نفتی در نیمکره غربی، هژمونی مالی و انرژی خود را که بر پایه دلارهای نفتی شکل گرفته است، تثبیت کند.

در آینده، آمریکا ممکن است این الگو را در مناطق دیگر نیز تکرار کند. واشنگتن اخیراً کنترل خود بر منابع نفتی گویان، یکی دیگر از کشورهای آمریکای جنوبی، را افزایش داده است. همچنین اقدامات آمریکا علیه ایران در خاورمیانه با هدف افزایش دخالت این کشور در منابع حیاتی انرژی و مسیرهای حمل‌ونقل انجام می‌شود. ایالات متحده در آینده ممکن است از ادامه تلاش برای به دست آوردن منابع نفتی بیشتر در مناطق دیگر، حتی از طریق زور یا جنگ، صرف‌نظر نکند.