به گزارش تجارت گردان به نقل از شستا رسانه، محمدرضا سعیدی، مدیرعامل شستا، در آیین افتتاح نمایشگاه صنعت مواد اولیه دارویی، با طرح یک پرسش کلیدی درباره آینده این صنعت، گفت: باید در ابتدا دید که آیا هدف همچنان تولید تعداد بیشتری ماده مؤثره دارویی در داخل کشور است، یا باید پرسش دشوارتری مطرح کرد؛ اینکه آیا می‌توان ماده اولیه دارویی را با کیفیت پایدار، قیمت رقابتی، فناوری پیشرفته، مقیاس اقتصادی و قابلیت حضور در بازارهای بین‌المللی تولید کرد؟ به گفته او، پاسخ به همین پرسش، مرز میان نسل اول و نسل دوم این صنعت را مشخص می‌کند.

 از خودکفایی کمی به رقابت‌پذیری کیفی

سعیدی اظهار داشت: در نسل نخست توسعه این صنعت، سؤال اصلی این بود که آیا می‌توان این ماده را در ایران تولید کرد؟

او با اشاره به دستاوردهای ارزشمند صنعت دارو، از نقش شرکت‌های دانش‌بنیان، تولیدکنندگان، دانشگاه‌ها، متخصصان و مدیران صنعتی در ایجاد توانمندی‌های قابل‌توجه در کشور یاد کرد و گفت: امروز صرف تولید یک مولکول در کشور کافی نیست و سؤال امروز این است که آیا می‌توان آن را بهتر، اقتصادی‌تر، پاک‌تر، پایدارتر و در سطح استانداردهای بین‌المللی تولید کرد؛ روندی که آن را «گذار از خودکفایی کمی به رقابت‌پذیری کیفی» نامید.

 امنیت دارویی از چند مرحله قبل آغاز می‌شود

مدیرعامل شستا گفت: امنیت دارویی فقط داشتن کارخانه تولید قرص، کپسول، آمپول یا محصولات بیولوژیک نیست، بلکه از چند مرحله قبل آغاز می‌شود؛ از ماده مؤثره، مواد آغازین، اکسپیانت‌ها، کاتالیست‌ها، حلال‌های ویژه، استانداردهای مرجع و حتی تجهیزات و دانش فرایندی.

 به گفته او، اگر ماده مؤثره در داخل تولید شود اما محصول میانی کلیدی یا فناوری حیاتی آن به منبع خارجی وابسته باشد، زنجیره تأمین هنوز تاب‌آور نشده است. در عین حال، تصور تولید همه‌چیز به هر قیمت در داخل کشور نیز منطقی نیست، چرا که هیچ اقتصاد صنعتی موفقی چنین سیاستی ندارد. آنچه کشور نیاز دارد، استقلال راهبردی و تاب‌آوری هوشمندانه است؛ یعنی تشخیص مواد حیاتی که باید تولید داخلی آن‌ها حفظ شود، مواد قابل‌توسعه از طریق مشارکت بین‌المللی، و موادی که تأمین جهانی آن‌ها اقتصادی‌تر است.

 حمایت باید به رقابت‌پذیری منتهی شود

سعیدی درباره سیاست حمایتی از تولید داخلی گفت: این حمایت باید در نهایت بنگاه را قدرتمندتر و رقابت‌پذیرتر کند و حمایتی که بدون توجه به بهره‌وری، کیفیت و قیمت ادامه یابد، ممکن است در بلندمدت صنعت را از رقابت دور کند. او پیشنهاد داد که شاخص‌های ارزیابی این صنعت تغییر کند؛ به‌جای شمارش اقلام تولیدی، باید ارزش افزوده واقعی، تعداد محصولات قابل‌صادرات، مستندات فنی و رگولاتوری معتبر، بهره‌وری خطوط تولید، مصرف انرژی و حلال، و مهم‌تر از همه، توان رقابت محصولات ایرانی در بازار جهانی بدون تکیه بر حمایت تعرفه‌ای، سنجیده شود.

 کیفیت، زبان مشترک صنعت دارو

مدیرعامل شستا گفت کیفیت در صنعت دارو یک شعار نیست، بلکه یعنی کنترل دقیق ناخالصی‌ها، تکرارپذیری فرایند، ثبات میان بچ‌های تولید، اعتبارسنجی، ردیابی‌پذیری و مستندسازی؛ و مهم‌تر از همه، کیفیت باید در دل فرایند ساخته شود، نه اینکه صرفاً در انتهای خط آزمایش شود. او خواستار حرکت از فرهنگ کنترل کیفیت‌محور به سمت طراحی کیفیت از پایه شد و گفت بازار جهانی تنها می‌پرسد: کیفیت شما چیست، قیمت شما چیست، مستندات شما چیست، و آیا می‌توانید این کیفیت و تأمین را به‌طور مستمر تضمین کنید؟

 دانش فرایند، مزیت واقعی

سعیدی گفت: ارزش اصلی کارخانه مواد اولیه دارویی در راکتور آن نیست، بلکه در دانشی است که می‌داند در آن راکتور چه اتفاقی می‌افتد؛ دانشی که کنترل ناخالصی‌ها، کوتاه‌کردن مسیر تولید، افزایش راندمان، کاهش مصرف حلال، انتقال فرایند به مقیاس صنعتی و کاهش هزینه بدون قربانی‌کردن کیفیت را ممکن می‌سازد.در نتیجه، رقابت آینده، رقابت کارخانه‌ها نیست، بلکه رقابت اکوسیستم‌های دانش و فناوری است.