در حالی که برخی از متحدان این درخواست را صریحاً یا بهطور ضمنی رد کردهاند، ژاپن بهویژه دودل به نظر میرسد و پیچیدگی تار عنکبوت منافع و درگیریها بین توکیو و واشنگتن را آشکار میکند. در این برهه حساس، سانائه تاکایچی، نخست وزیر ژاپن، اولین سفر رسمی خود را به ایالات متحده در ۱۹ مارس آغاز کرد.
برای ژاپن، تنگه هرمز یک شریان حیاتی برای تأمین انرژی است و تقریباً ۹۰ درصد از نفت وارداتی آن از این آبراه عبور میکند. جنگ در حال حاضر ژاپن را مجبور به آزادسازی ذخایر استراتژیک نفت کرده و شرکتهایی مانند میتسوبیشی کمیکال را مجبور به تعلیق تولید یا کاهش تولید کرده است.
در مورد کمک به آمریکا، مخالفتهای داخلی در ژاپن رو به افزایش بوده است. اندکی پس از عزیمت تاکایچی به ایالات متحده، رهبران سه حزب اصلی مخالف ژاپن بهطور مشترک پیشنهادی را به دبیر ارشد کابینه ارائه دادند و از تاکایچی خواستند که در طول سفر خود به ایالات متحده بهوضوح اعلام کند که ژاپن کشتیهای جنگی را برای اسکورت اعزام نخواهد کرد. بیش از ۱۰ هزار نفر در مقابل مجلس ملی اعتراض گستردهای برگزار کردند.
پس از مذاکرات، تاکایچی اظهار داشت که او به تفصیل برای ترامپ توضیح داده است که ژاپن در چارچوب قانونی خود چه کاری میتواند و چه کاری نمیتواند انجام دهد، تا خیال کسانی که در داخل کشور نگران بودند که او ممکن است اظهارات عجولانه یا رادیکالی داشته باشد، راحت شود.
با این حال، در حالی که ترامپ علناً از تلاشهای ژاپن تمجید کرد، اما در عین حال در را باز گذاشت و گفت که انتظار دارد ژاپن پا پیش بگذارد. به نظر میرسد این بیشتر یک مهلت موقت است. ترامپ ظاهراً از «بسته بزرگی» که تاکایچی به ایالات متحده آورده راضی است، اما اینکه آیا او به اعمال فشار ادامه خواهد داد یا خیر، هنوز مشخص نیست.
رسانههای آمریکایی گفتند که ژاپن بهصورت تاکتیکی مسئله کمک به آمریکا را طفره رفته است، اما اساساً فشار را کاهش نداده است. جایگاه فرعی ژاپن در اتحاد ژاپن و آمریکا بدون تغییر باقی مانده و بعید است ترامپ از کشاندن ژاپن به معمای خاورمیانه دست بکشد. مسئله کمک نظامی ممکن است همچنان نقطه اشتعال اصطکاک دیپلماتیک بین دو کشور باشد.
نکته قابل توجه این است که موضع رسمی ژاپن همچنان متغیر است. در ۲۲ مارس، نماینده ایالات متحده در سازمان ملل متحد ادعا کرد که تاکایچی متعهد به استقرار نظامیان ژاپنی برای کمک به آمریکا در تنگه هرمز شده است.
روز بعد، مینورو کیهارا، دبیر ارشد کابینه ژاپن، این موضوع را در یک کنفرانس مطبوعاتی تکذیب کرد و اظهار داشت که ژاپن هیچ تعهد خاصی نداده است. توشیمیتسو موتگی، وزیر امور خارجه ژاپن، بعداً در یک مصاحبه تلویزیونی گفت که ژاپن دارای فناوری پیشرفته مینروبی است و در صورت دستیابی ایالات متحده، اسرائیل و ایران به توافق آتشبس، استقرار نیروهای ژاپنی را برای پاکسازی مینها در تنگه در نظر خواهد گرفت.
کیهارا بار دیگر با عجله توضیح داد که در این مرحله هیچ اقدام خاصی برنامهریزی نشده است. آیا این موضع متناقض ناشی از فشار استراتژیک ایالات متحده است، یا اینکه تاکایچی تعهدات پنهانی داده است؟ آیا این نشاندهنده هماهنگی ضعیف در درون دولت ژاپن است، یا تلاشی عمدی برای سنجش اوضاع؟ اما یک چیز مسلم است: مردم ژاپن باید چشمان خود را کاملاً باز نگه دارند.
اختلاف بر سر کمک به آمریکا بار دیگر واگرایی استراتژیک میان ژاپن و ایالات متحده را آشکار کرده است. بهظاهر، اتحاد و قوانین بینالمللی در مواجهه با هژمونی تحت تأثیر قرار میگیرند. ژاپن خود را در یک مخمصه دیپلماتیک سهگانه میبیند:
اول، شکست وجدان. ژاپن به خوبی میداند که اقدامات ایالات متحده قوانین بینالمللی را نقض میکند، اما امکان ابراز آن را ندارد و جز چشمپوشی یا حتی تشویق، کاری از دستش برنمیآید.
دوم، شکست در عمل متقابل. ژاپن مجبور است در چارچوب اتحاد، فداکاریها و مشارکتهای یکجانبهای انجام دهد و بدون توجه به منافع ملی و اراده مردم خود، با ایالات متحده سازشهای بیقید و شرط کند.
سوم، شکست در قضاوت. ژاپن خود را به یک هژمون رو به زوال و خودخواه وابسته کرده، در حالی که بزرگترین همسایه و شریک تجاری خود را از خود دور ساخته و در نتیجه چشمانداز توسعه بلندمدت خود را به خطر انداخته است. اگر ژاپن به این مسیر ادامه دهد، باید با چالشهای بیشتری، مانند وظیفه کمک نظامی به آمریکا روبرو شود.
https://tejaratgardan.ir/?p=400627









