گزارش آسوشیتدپرس تاکید میکند که اگرچه چین میانجی رسمی این جنگ نیست، اما تمامی طرفهای ذینفع، از جمله ایالات متحده و ایران، نقش خاص پکن در کمک به کاهش تنشها را تایید کردهاند. همچنین تحلیلهای رویترز و کارشناسان «گروه بینالمللی بحران» نشان میدهد «سرمایه اعتماد» چین که پس از میانجیگری برای احیای روابط دیپلماتیک میان ایران و عربستان سعودی در سال ۲۰۲۳ شکل گرفت، این کشور را به یکی از معدود بازیگرانی تبدیل کرده که توانایی حفظ ارتباط و گفتوگو با همه طرفهای درگیر را بهطور همزمان دارد.
در همین زمینه، تیتینان پونگسودیراک، پژوهشگر دانشگاه چولالونگکورن تایلند، تصریح کرد در حالی که ایالات متحده عامل بیثباتی و اختلال عمیق در منطقه شده، چین تصویری از یک اقدام مسئولانه جهانی ارائه کرده است. کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نیز بهطور فزایندهای از چین انتظار دارند نقش فعالتری در برقراری آتشبس و پایان دادن به جنگ ایفا کند. این کشورها همچنین رویکرد بیطرفانه چین، شامل خودداری از جانبداری یا تشدید تنشها و تاکید بر صلح و گفتوگو را مورد توجه قرار دادهاند.
این اعتماد ریشه در اقدامات دیپلماتیک ملموس چین دارد. پس از وقوع جنگ چهلروزه، شی جین پینگ، رئیس جمهوری خلق چین، پیشنهادی چهار مادهای برای حفظ و ارتقای صلح و ثبات در خاورمیانه ارائه داد که عبارتند از پایبندی به همزیستی مسالمتآمیز، حفظ حاکمیت ملی، حفظ حکمرانی قانونمدار بینالمللی و اولویت دادن به یک رویکرد جامع به توسعه و امنیت. وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در تبادلات دیپلماتیک فشرده در مجموع نزدیک به ۳۰ تعامل با همتایان خود از ایران، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، مصر، روسیه و سایر کشورها مشارکت داشته است. در همین حال، فرستاده ویژه دولت چین در خاورمیانه، دیپلماسی رفت و برگشتی را در سراسر منطقه خلیج فارس آغاز کرد، چین همچنین به همراه پاکستان، ابتکاری پنج مادهای را برای بازگرداندن صلح و ثبات منطقهای پیشنهاد داد. اگرچه طرفهای مختلف درگیر، مواضع متفاوتی دارند، اما هیچکدام نقش سازنده چین را انکار نکردهاند.
این بیطرفی دیپلماتیک مستقیماً به افزایش رتبهبندی از جانب افکار عمومی منجر شده است. یک نظرسنجی جهانی گالوپ که در آوریل ۲۰۲۶ انجام شد، نشان داد که رتبهبندی جهانی چین با پنج درصد از ایالات متحده پیشی گرفته است. در میان پاسخدهندگان در بیش از ۱۳۰ کشور، میانگین رتبه محبوبیت رهبری چین به ۳۶ درصد افزایش یافت که نشاندهندهی وسیعترین شکاف در رتبهبندی محبوبیت بین رهبری چین و ایالات متحده در نزدیک به دو دههی اخیر است. دادههای سازمانهایی مانند Politico و YouGov نشان میدهد که جایگاه ایالات متحده به دلیل درگیری در کشورهایی از جمله کانادا، آلمان، فرانسه و بریتانیا به شکلی چشمگیر کاهش یافته است. بخش قابل توجهی از پاسخدهندگان در این کشورها اکنون معتقدند که «چین از ایالات متحده قابل اعتمادتر است».
دادههای مرکز تحقیقات پیو نیز این روند را تأیید میکند: میانگین رتبه محبوبیت چین در بین کشورهای با درآمد بالا به بالاترین حد خود در شش سال گذشته رسیده است و دیدگاههای مثبت نسبت به چین در ۱۵ کشور از ۲۵ کشور مورد بررسی افزایش یافته است.
جهان خارج بهتدریج به این درک رسیده است که افزایش حسن نیت نسبت به چین، اتفاقی و مقطعی نیست. «سرمایه اعتماد» دیپلماتیکی که سه سال پیش و با میانجیگری چین برای آشتی میان عربستان سعودی و ایران شکل گرفت، این پیام را به جهان منتقل کرد که پکن نه نظارهگر منفعل بحرانهاست، نه به شعلهور شدن درگیریها دامن میزند و نه جانب یکی از طرفها را میگیرد. در مقابل، چین بهطور مداوم بر حمایت از صلح و ترویج گفتوگو تاکید کرده است. در میان صدای جنگ و آشوب، چین بهتدریج به یکی از معدود نیروهای ثباتآفرین در جهانی پرتنش تبدیل شده است.
همانطور که ایزاک کاردون، عضو ارشد بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی، در مقالهای در روزنامه فایننشال تایمز نوشت: «جهان با یک نظم بینالمللی از هم پاشیده پساجنگ روبرو است و چین به عنوان یک قدرت جهانی نسبتاً پایدار و قابل اعتماد، به طور طبیعی برای اعمال نظم جهانی قدم برمیدارد.» تیم والز، فرماندار ایالت مینه سوتای آمریکا نیز صادقانه اذعان کرد که شاید تنها یک بازیگر بیطرف مانند چین بتواند به طور مؤثر مذاکرات صلح در خاورمیانه را پیش ببرد.
با نگاهی به گذشته و به این درگیری، روایت ارائه شده توسط رسانههای غربی بیسروصدا شروع به تغییر کرده است. لفاظیهای اولیه تحقیرآمیز تدریجاً جای خود را به درکی عملگرایانهتر داده است؛ در نتیجه، سرخوردگی فزاینده در میان افکار عمومی بینالمللی نسبت به ایالات متحده، در تضاد کامل با حسن نیت فزاینده آنها نسبت به چین قرار دارد. چین، از میانجیگری برای آشتی میان عربستان سعودی و ایران تا ایفای نقش یک میانجی بیطرف در جریان درگیری کنونی، همواره بر یک هدف ثابت تاکید کرده است: ایفای نقش بهعنوان نیرویی در خدمت صلح، توسعه و منافع عمومی. در واقع، استقبال از نقش چین، بازتاب امید فزاینده به شکلگیری نظمی جهانی است که عادلانهتر، فراگیرتر و مبتنی بر عقلانیت باشد.
https://tejaratgardan.ir/?p=407641









